मुळा-मुठेच्या पाण्यात घातक द्रव्यांचे अंश
अभ्यासकांचा इशारा : पुढील पिढ्यांनाही परिणाम भोगावे लागतील
माणूस आणि जनावरांची प्रतिकारशक्ती निकामी करू शकणाऱ्या आणि कर्करोगासारख्या प्राणघातक रोगांना निमंत्रण ठरू शकणाऱ्या अत्यंत घातक द्रव्यांचे अंश मुळा-मुठेच्या पाण्यात आढळून आले आहेत. केवळ सध्याचीच पिढी नव्हे, तर पुढील पिढ्यांनाही याचे परिणाम भोगावे लागू शकतात, असा इशाराही पाहणी करणाऱ्या अभ्यासकांनी दिला आहे.
महाराष्ट्र इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (एमआयटी)मधील "ऍनालिटीकल रिसर्च लॅबोरेटरी ऑफ पॉलिमर अँड पेट्रोलियम इंजिनिअरिंग'मधील ज्येष्ठ अभ्यासक डॉ. सुरेश कारखानीस यांनी हा अभ्यास केला आहे. शहर व पिंपरी-चिंचवडमधून वाहणाऱ्या मुळा व मुठा नद्यांमधील पाण्याचे विविध ठिकाणचे नमुने गोळा करून त्याचे विश्लेषण केले आहे. या पाण्यात 16 ते 18 प्रकारची अशी द्रव्ये त्यांना आढळली. या दोन्ही नद्यांमध्ये प्लॅस्टिकचा कचरा मोठ्या प्रमाणात असून, प्लॅस्टिकमधील अत्यंत घातक द्रव्ये या पाण्यात मिसळल्याचे त्यांना आढळून आले आहे.
यामुळे कर्करोगासारखे जीवघेणे आजार होण्याची शक्यता असून, प्रतिकारशक्ती कमी होण्याचीही भीती त्यांनी व्यक्त केली आहे. त्याबरोबरच "डीडीटी' "डीडीई' अशा बंदी घातलेल्या घातक पदार्थांचे अंशही आढळले आहेत. त्यावरून शहर व परिसरात या द्रव्यांचा बेकायदा वापर होत असल्याचेच स्पष्ट झाले आहे, असे डॉ. कारखानीस यांनी सांगितले. डिझेल आणि पेट्रोलमधील विषारी द्रव्यांचेही अंश दोन्ही नद्यांच्या पाण्यात आढळून आले आहेत. दरम्यान, अशा "ऑर्गेनिक' द्रव्यांचे अंश तपासण्यासाठी असा अभ्यास नियमित होण्याची गरज आहे, असे डॉ. कारखानीस म्हणाले. पुण्याबाहेर पाणी सोडताना त्यामध्ये असे अंश राहिले, तर पुढील गावांमध्ये हे पाणी पिणारे नागरिक आणि जनावरांसाठी; तसेच नदीतील माशांसाठीही घातक असल्याचा इशारा त्यांनी दिला आहे.
माणूस आणि जनावरांची प्रतिकारशक्ती निकामी करू शकणाऱ्या आणि कर्करोगासारख्या प्राणघातक रोगांना निमंत्रण ठरू शकणाऱ्या अत्यंत घातक द्रव्यांचे अंश मुळा-मुठेच्या पाण्यात आढळून आले आहेत. केवळ सध्याचीच पिढी नव्हे, तर पुढील पिढ्यांनाही याचे परिणाम भोगावे लागू शकतात, असा इशाराही पाहणी करणाऱ्या अभ्यासकांनी दिला आहे.
महाराष्ट्र इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (एमआयटी)मधील "ऍनालिटीकल रिसर्च लॅबोरेटरी ऑफ पॉलिमर अँड पेट्रोलियम इंजिनिअरिंग'मधील ज्येष्ठ अभ्यासक डॉ. सुरेश कारखानीस यांनी हा अभ्यास केला आहे. शहर व पिंपरी-चिंचवडमधून वाहणाऱ्या मुळा व मुठा नद्यांमधील पाण्याचे विविध ठिकाणचे नमुने गोळा करून त्याचे विश्लेषण केले आहे. या पाण्यात 16 ते 18 प्रकारची अशी द्रव्ये त्यांना आढळली. या दोन्ही नद्यांमध्ये प्लॅस्टिकचा कचरा मोठ्या प्रमाणात असून, प्लॅस्टिकमधील अत्यंत घातक द्रव्ये या पाण्यात मिसळल्याचे त्यांना आढळून आले आहे.
यामुळे कर्करोगासारखे जीवघेणे आजार होण्याची शक्यता असून, प्रतिकारशक्ती कमी होण्याचीही भीती त्यांनी व्यक्त केली आहे. त्याबरोबरच "डीडीटी' "डीडीई' अशा बंदी घातलेल्या घातक पदार्थांचे अंशही आढळले आहेत. त्यावरून शहर व परिसरात या द्रव्यांचा बेकायदा वापर होत असल्याचेच स्पष्ट झाले आहे, असे डॉ. कारखानीस यांनी सांगितले. डिझेल आणि पेट्रोलमधील विषारी द्रव्यांचेही अंश दोन्ही नद्यांच्या पाण्यात आढळून आले आहेत. दरम्यान, अशा "ऑर्गेनिक' द्रव्यांचे अंश तपासण्यासाठी असा अभ्यास नियमित होण्याची गरज आहे, असे डॉ. कारखानीस म्हणाले. पुण्याबाहेर पाणी सोडताना त्यामध्ये असे अंश राहिले, तर पुढील गावांमध्ये हे पाणी पिणारे नागरिक आणि जनावरांसाठी; तसेच नदीतील माशांसाठीही घातक असल्याचा इशारा त्यांनी दिला आहे.
मुळा- मुठेचे सर्वेक्षण ही काही नवी बाब नाही. मात्र, होणाऱ्या प्रत्येक सर्वेक्षणातून नवीन धक्कादायक बाबी पुढे येत असतात. फार फार तर या सर्वेक्षणाच्या भल्या मोठाल्या बातम्या वृत्तपत्रातून छापून येतात. प्रत्यक्षात पुढे काय होते?? महापालिका यंत्रणा सुस्तच राहाते. नागरिकांनाही याचा काही फरक पडत नाही....आपल्याला काय वाटते??
